„Strzelajmy w nocy, jak zrobiliśmy to w Buczy”. Zmanipulowane nagranie prezydenta Ukrainy

<p>Minął ponad rok, odkąd wyzwolono Buczę spod okupacji rosyjskiej i odkryto prawdę o dokonanych tam zbrodniach. <a href="https://pravda.org.pl/artykuly/czy-maskara-w-buczy-to-insenizacja/">Rosyjska dezinformacja</a> nadal robi wszystko, by obciążyć Ukraińców winą za okrutne mordy. Jakiś czas temu na TikToku pojawił się film, który miał przedstawiać prezydenta Ukrainy ujawniającego informację o tym, że w rzeczywistości to wojsko jego kraju dokonało rzezi w Buczy. Choć nagranie jest prawdziwe, Zełenski nie wypowiada w nim słów przypisywanych mu przez użytkowników mediów społecznościowych. W poniższym artykule wyjaśniamy, co tak naprawdę przedstawia filmik.</p>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-falszywe-dowody">Fałszywe dowody?</h2>   <figure class="wp-block-image aligncenter is-resized"><img src="https://lh5.googleusercontent.com/3xcfV38U-cRsDFojo92ccpaIPh1NfqDVjH0z_34vxVU6NEE1XFTsXAsaDEqOwO6N6n2BX0ygjIgssmU4BA33Yn34_euwqU7KIZ2xMcdjHAJhHm-wgI1kvBRkTJH4gG55ShPQESGczW8xaiOx9x9EWIY" alt="" width="398" height="544"><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://twitter.com/Rose73389488/status/1674296332796796928">@Rose73389488, 29.06.2023, Twitter</a></figcaption></img></figure>   <p>W <a href="https://gloria.tv/share/LtMaJXSbEFMC3MFzZYiUBMQg1#5">filmie</a>, który obiegł <a href="https://twitter.com/Rose73389488/status/1674296332796796928">media społecznościowe</a>, widzimy Zełenskiego rozmawiającego z żołnierzami. Polskie napisy wskazują, że prezydent Ukrainy mówi w nim: „Jak mamy strzelać, to strzelajmy w nocy, tak jak zrobiliśmy to w Buczy”. Nagranie ma być dowodem na to, że mimo międzynarodowego konsensusu <a href="https://www.ohchr.org/en/press-releases/2022/12/un-report-details-summary-executions-civilians-russian-troops-northern">uznającego</a> winę rosyjskiego wojska, to Ukraina stoi za tą zbrodnią. Co więcej, niektórzy komentujący wykorzystali omawiany materiał, aby powielać fałszywą tezę o tym, że Zełeński jest narkomanem – ich zdaniem to właśnie narkotyki spowodowały, że „przyznał się do zbrodni”.</p>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-podroz-w-czasie">Podróż w czasie</h2>   <p>Postanowiliśmy sprawdzić, skąd pochodzi nagranie i kiedy zostało wykonane. Film jest <a href="http://youtube.com/watch?v=W7doABgE5Tw&t=7s">dostępny</a> na oficjalnym kanale prezydenta Ukrainy na YouTube. Wideo zostało opublikowane w 2019 r., przed inwazją Rosji na Ukrainę (luty 2022) oraz samą masakrą w Buczy (marzec 2022). Armia ukraińska <a href="https://www.unian.info/war/10171847-head-of-zolote-in-donbas-gray-zone-shrinks-with-liberated-village.html">walczyła</a> wówczas z prorosyjskimi separatystami. </p>   <figure class="wp-block-image aligncenter is-resized"><img src="https://lh5.googleusercontent.com/otkbwCCK5NEbO3ARZxF9h33a6XesZuxZogGLbP8cGaDVv_vDpYSr1Y0U2hdwF-Ettpf1L_iHSU8c_sXnK2jMPKHut9sDQRuqmp2HRcvdF54Xm3QEfSYEn7F5lOlDynGa58qg6Gekw1ztc7vU_GhEjsk" alt="" width="800" height="450"><figcaption class="wp-element-caption">Grafika przedstawiająca porównanie weryfikowanego <a href="https://gloria.tv/share/LtMaJXSbEFMC3MFzZYiUBMQg1#5">filmu</a> oraz <a href="http://youtube.com/watch?v=W7doABgE5Tw&t=7s">oryginału</a> opublikowanego w 2019 r. </figcaption></img></figure>   <p>24-minutowy <a href="http://youtube.com/watch?v=W7doABgE5Tw&t=7s">film</a> jest zatytułowany “Krok w stronę pokoju”, a w jego opisie czytamy: „Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski odwiedził Zołote w obwodzie ługańskim. Spotkał się z okolicznymi mieszkańcami i personelem wojskowym, omówił wiele spraw, które doprowadziły do rozwiązania wojsk”. </p>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-slowa-prezydenta">Słowa prezydenta</h2>   <p>W oryginalnym filmie Zełenski wcale nie wspomina o Buczy. Organizacja fact-checkingowa Stop Fake przygotowała ukraińska transkrypcję filmu – interesująca nas część brzmiała: “Вони ж якщо стріляють, стріляють<strong> вночі. </strong>Тому було б цікаво поїхати вночі.” (“Jeśli strzelają, to strzelają <strong>w nocy. </strong>Więc byłoby ciekawie pojechać w nocy”).</p>   <p>Ukraińskie słowo “вночі” (w nocy) brzmi bardzo podobnie do “Buczy”, stąd osoby, które nie znają tego języka, mogą uwierzyć, że głowa państwa rzeczywiście odnosiła się do dokonanej przez Rosjan masakry. </p>   <figure class="kg-card kg-embed-card"><iframe width="160" height="90" src="https://www.youtube.com/embed/W7doABgE5Tw?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen=""/></figure>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-nic-nowego-pod-sloncem-nbsp">Nic nowego pod słońcem </h2>   <p>Mimo że film z prezydentem Ukrainy został wcześniej zweryfikowany przez kilka zagranicznych organizacji (m.in. <a href="https://www.stopfake.org/bg/fejk-prez-2019-zelenski-instruktiral-natsistite-ot-azov-kak-da-ubivat-kato-v-bucha/">Stop Fake</a> i <a href="https://www.knack.be/factcheck/factcheck-video-van-zelensky-met-vervalste-ondertitels-gaat-viraal/">Knack</a>), fałszywa informacja na nowo zdobyła popularność. Rosyjska dezinformacja od początku wojny próbuje podważać fakty dotyczące konfliktu, m.in. nazywając Ukrainę państwem terrorystycznym i fabrykując dowody na to, że masakra w Buczy była zaplanowaną przez ukraińskie służby inscenizacją. Można więc spodziewać się, że podobne informacje będą powracać w mediach społecznościowych. Dlatego też, jeśli znajdziecie wpis, który wzbudza wasze wątpliwości, możecie przesłać go do nas w celu weryfikacji za pomocą specjalnego formularza [<a href="https://pravda.org.pl/zglos-do-weryfikacji/">link</a>].</p> </body>

Aleksandra Wrona